Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Józefiny i Emila Mików
w Lipnicy Wielkiej

Slide background

Logopeda

Kategoria:

mgr AGATA SKOCZYK

LOGOPEDA,

TERAPEUTA WCZESNEJ INTERWENCJI LOGOPEDYCZNEJ I TERAPEUTYCZNEJ,

DIAGNOSTA WG MONACHIJSKIEJ FUNKCJONALNEJ DIAGNOZY ROZWOJOWEJ

 

ZAJĘCIA LOGOPEDYCZNE ODBYWAJĄ SIĘ:

WTORKI: 8.00 – 14.00

CZWARTKI: 11.30 – 16.00

W GABINECIE LOGOPEDYCZNYM ZNAJDUJĄCYM SIĘ W BUDYNKU ZSO (NA PARTERZE)

Troska o prawidłowy rozwój mowy najmłodszego pokolenia jest istotna nie tylko z racji potrzeby nawiązywania kontaktów z innymi ludźmi, lecz również dla pełnego jego rozwoju.

Stymulację rozwoju mowy należy traktować jako szeroko rozumiane oddziaływania na globalny proces rozwoju małego dziecka – „jako że Język nie jest niezależny od pozostałych zdolności poznawczych” (J. Cieszyńska za Edelman, 2000 ) pracę nad systemem językowym powinno się rozpocząć od stymulacji rozwoju psychicznego dziecka. Takie ogólnorozwojowe wspomaganie jest niezbędne do stworzenia optymalnych warunków nabywania sprawności językowej. Wczesne stymulacje mają zawsze charakter trwały i wywierają ogromny wpływ na postawy i zachowania dziecka.

 

 

ROZWOJOWA SYLWETKA 5,6 – LATKA

STYMULACJA PRAWIDŁOWEGO ROZWOJU MOWY I JĘZYKA ORAZ ZDOLNOŚCI LEWO I PRAWOPÓŁKULOWYCH W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

MOWA I JĘZYK

Piąty i szósty rok życia to czas ostatecznego kształtowania się systemu językowego. Dziecko nabiera wprawy w posługiwaniu się wcześniej zdobytymi umiejętnościami oraz uzupełnia system o (nieliczne już) brakujące elementy fonetyczno-fonologiczne i gramatyczne.

            Na początku piątego roku życia system fonetyczno-fonologiczny jest w znacznej części ukształtowany. Dziecko realizuje już większość dźwięków polszczyzny, łącznie z nosówkami. Jedynym brakującym dźwiękiem może być głoska [r]. Należy również pamiętać, że dziecko powinno poprawnie wymawiać wszystkie dźwięki języka ojczystego przed rozpoczęciem nauki w szkole, aby uniknąć – spowodowanych błędną wymową – trudności w czytaniu i pisaniu. Ponadto dziecko doskonali zdolność narracji, zauważa związki między zjawiskami i zdarzeniami oraz umiejętnie je językowo wyraża, co powoduje, że dzieci potrafią opowiadać, co działo się w niedalekiej przeszłości, a także co nastąpi w bliskiej przyszłości. Ich wypowiedzi stają się coraz bardziej spójne, z językowymi (tekstowymi) wykładnikami spójności. Należy pamiętać, że jest to w dalszym ciągu wiek pytań. Bardzo ważnym zjawiskiem rozwijającym się w tym okresie jest wiedza metajęzykowa. Dzieci zaczynają bawić się słowami, potrafią rymować, dostrzegać różnego rodzaju niuanse językowe, zauważać wieloznaczność, zwroty, słowa o znaczeniu metaforycznych – sześciolatek powinien już samodzielnie tworzyć wypowiedzi o charakterze przenośnym.

Podsumowując – dziecko wkraczając w wiek szkolny, staje na starcie edukacyjnych wyścigów. Dorobek językowy, z jakim rozpoczyna naukę w szkole, będzie nieocenioną pomocą w sprostaniu coraz wyższym wymogom stawianym przez nauczycieli i rodziców.

OSIĄGNIĘCIA 5,6 – LATKA W ZAKRESIE MOWY:

- W PEŁNI UKSZTAŁTOWANY SYSTEM FONETYCZNO-FONOLOGICZNY

- WZROST ZDOLNOŚCI NARRACJI

- POCZĄTKI KSZTAŁTOWANIA SIĘ WIEDZY METAJĘZYKOWEJ

- ZNACZNY WZROST KOMPETENCJI KOMUNIKACYJNEJ

- SWOBODNE OPEROWANIE ELEMENTAMI SŁOWNIKOWYMI I GRAMATYCZNYMI SYSTEMU JĘZYKOWEGO

Ćwiczeniami stymulującymi prawidłowy rozwój mowy i języka jest usprawnianie lewej i prawej półkuli mózgu poprzez usprawnianie funkcji poznawczych. Poniżej zostały przedstawione proponowane zadania . Należy bowiem pamiętać, że na prawidłowy rozwój komunikacji wpływają zarówno zdolności percepcyjne jak i motoryczne.

MOTORYKA DUŻA I MAŁA

OSIĄGNIECIA 5,6 – LATKA W ZKRESIE DUŻEJ I MAŁEJ MOTORYKI:

- NOWE UMIEJĘTNOŚCI: TANIEC, PŁYWANIE, JAZDA NA NARTACH, ROWERZE, ŁYŻWACH ITP.

- ZDOLNOŚĆ POWTARZANIA SEKWENCJI RUCHOWYCH

- STANIE NA JEDNEJ NODZE Z ZAMKNIĘTYMI OCZAMI

- SKOKI ZE SKAKANKĄ

- PEŁNA SAMOOBSŁUGA

- UMIEJĘTNOŚĆ TWORZENIA RYSUNKÓW TEMATYCZNYCH

- PRECYZYJNE RUCHY DŁONI

ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE DUŻĄ I MAŁĄ MOTORYKĘ, KTÓRE MOŻNA WYKONAĆ W DOMU:

- Osoba dorosła wykonuje sekwencję ruchów, prosząc dziecko o powtórzenie (np. pokazuje sekwencję ruchów podczas mycia zębów, ubierania kurtki, robienia herbaty – stopniowo zwiększa stopień trudności)

- prosi dziecko o samodzielne pokazanie, jak ubiera buty, ścieli łóżko, myje naczynia; co teraz robi?

- zachęca dziecko, aby skakało ze skakanką, jednocześnie wypowiadając ciągi zautomatyzowane, np. dni tygodnia, nazwy cyfr od 1 do 10

- pokazuje do rytmicznej muzyki układy choreograficzne (sekwencje ruchów) – prosi dziecko o odtwarzanie

- prosi dziecko, aby skakało na jednej nodze (naprzemiennie po 15-20 sekund) z zamkniętymi oczami

- zachęca dziecko do łapania piłki (zabawę można urozmaicić dowolną grą językową)

- posługiwanie się narzędziami – zabawy tematyczne: karmienie lalki, naprawa samochodu, czesanie lalki, porządki w domu

- zamalowywanie płaszczyzn

- kolorowanie wg ustnych zasad, np. koła na zielono, kwadraty na czerwono, trójkąty na żółto.

- rysowanie w konturach, labiryntach itp.

- nawlekanie na sznurek sekwencji klocków (wzór podaje terapeuta)

- rysowanie tematyczne (ludzkiej postaci, zabawek, domu itp.)

- rysowanie przedmiotów wg kategorii (zadaniem dziecka jest narysowanie trzech zabawek, trzech rodzajów pokarmu, trzech pojazdów itp.)

- smarowanie kromki chleba serkiem lub masłem

- zapinanie guzików

- sznurowanie butów

- dorysowywanie elementów do zbioru

FUNKCJE POZNAWCZE

ROZWÓJ ANALIZY I SYNTEZY WZROKOWEJ, MYŚLENIA (kategoryzacja, myślenie przez analogię, myślenie przyczynowo-skutkowe)

Poziom analizy i syntezy wzrokowej w tym wieku jest wyznacznikiem tempa uczenia się czytania i pisania. Braki w tym zakresie w sposób istotny zakłócają naukę.

Na tym etapie zadania stymulujące funkcje wzrokowe włączają w swój zakres także ćwiczenie myślenia: rozumowanie przyczynowo-skutkowe, myślenie przez analogię, kategoryzowanie.

ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE FUNKCJONOWANIE POZNAWCZE, KTÓRE MOŻNA WYKONAĆ W DOMU:

- uzupełnianie zbiorów. dobieranie elementów do 2 (3, 4) zbiorów tematycznych

- uzupełnianie zbiorów atematycznych. jw.

- budowanie kategorii tematycznych na podstawie danego 1 elementu; poziom trudności zwiększa się w zależności od liczby tworzonych kategorii

- budowanie kategorii atematycznej. reszta jak wyżej

- dobieranie par tematycznych

- dobieranie par atematycznych

- wykluczanie elementu ze zbioru tematycznego na podstawie samodzielnego wydzielania kategorii

- wykluczanie ze zbioru atematycznego na podstawie samodzielnego wydzielania kategorii

- uzupełnianie elementu w szeregu tematycznym

- uzupełnianie elementu w szeregu atematycznym

- kontynuowanie, uzupełnianie sekwencji tematycznej

- kontynuowanie, uzupełnianie sekwencji atematycznej

- szyfrowanie - przyporządkowanie obrazkom podanych symboli

- układanie historyjek obrazkowych

ROZWÓJ ANALIZY I SYNTEZY SŁUCHOWEJ: GRY JĘZYKOWE

Pod koniec wieku przedszkolnego dzieci rozwijają świadomość metajęzykową. Potrafią mówić o języku, tworzyć przez analogię do języka macierzystego słowa w nieistniejących językach. Chętnie bawią się w gry językowe.

ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE PERCEPCJĘ SŁUCHOWĄ, KTÓRE MOŻNA WYKONAĆ W DOMU:

- tworzenie czasowników:

Instrukcja: ten ptaszek nazywa się Pik, on właśnie pikuje itp. To zwierzątko nazywa się Sulka. Co ono robi? Itp.

- tworzenie rzeczowników:

Instrukcja: to autko jest całe czerwone, można je nazwać Czerwonak, a to jest żółte. Jak można je nazwać? Tak Żółtak itp. Pan, który lata balonem, mógłby nazywać się Balonak itp.

- tworzenie przymiotników:

Instrukcja: ten pan nazywa się Siwak, bo on jest siwy. Ta kredka nazywa się Długaczka, bo ona jest……

- stwierdzanie obecności rymów:

Instrukcja: będę mówiła dwa słowa, które są do siebie podobne – np. kotek:płotek, albo takie dwa, które wcale nie są podobne, np. domek:kurka. Słuchaj uważnie i powiedz, czy słowa są do siebie podobne, czy nie. (Podajemy zestaw słów)

Lub

Instrukcja: będę mówiła dwa śmieszne słowa, które są do siebie podobne, np. bule:pule, albo takie dwa, które wcale nie są do siebie podobne mimek:kala. Słuchaj uważnie i powiedz, czy słowa są do siebie podobne, czy nie. (Podajemy zestaw logotomów – słów nic nieznaczących)

- odnajdywanie rymów:

Instrukcja: a teraz bardzo trudne zadanie. Spróbuj powiedzieć słowo, które jest podobne do słowa czapka. To może być babka albo labka. Możesz powiedzieć takie słowo, które znamy lub wymyślić nowe.

- wysłuchiwanie głosek w wyrazach – różnicowanie głosek opozycyjnych

Instrukcja: Ten chłopczyk/dziewczynka (przygotowujemy pacynkę albo lalkę) jeszcze nie potrafi dobrze mówić. Czasem się myli. Słuchaj i wtedy, kiedy się pomyli, musimy go/ją poprawić. Pokażę mu/jej obrazek, a ona/on będzie mówić, co widzi na obrazku. Kiedy chłopiec/dziewczynka powie prawidłowo, powiesz: dobrze, a kiedy powie nieprawidłowo powiesz: źle

OBJAWY WSKAZUJĄCE NA MOŻLIWOŚĆ WYSTĄPIENIA TRUDNOŚCI W CZYTANIU I PISANIU:

ž     dysleksja w rodzinie (rodzice, rodzeństwo, kuzynostwo),

ž     leworęczność w rodzinie,

ž     skrzyżowana lateralizacja (możliwość badania ok. 3 roku życia),

ž     skrzyżowana lateralizacja u obojga rodziców,

ž     oburęczność utrzymująca się po ukończeniu 3 roku życia,

ž     trudności w ubieraniu się,

ž     problemy z porannym wstawaniem,

ž     kłopoty z rysowaniem, odwzorowywaniem linearnego układu klocków,

ž     problemy z naśladowaniem i układaniem sekwencji,

ž     trudności z naśladowaniem sekwencji ruchów,

ž     problemy z naśladowaniem naprzemiennych, szybko zmieniających się ruchów języka, warg i żuchwy,

ž     kłopoty z opanowaniem słownictwa związanego z czasem (dni tygodnia, pory roku, przysłówki czasu, wyrażenia przyimkowe określające czas),

ž     nieprawidłowy uchwyt łyżki, widelca, noża, nożyczek, ołówka, pisaka,

ž     trudności w opanowaniu jazdy na dwukołowym rowerze,

ž     brak łączenia dwóch wyrazów w drugim roku życia,

ž     opóźniony rozwój mowy,

ž     wady wymowy,

ž     zaburzenia uwagi słuchowej,

ž     trudności w rozumieniu mowy w hałasie,

ž     trudności z użyciem przyimków nie wyodrębnianych słuchowo,

ž     trudności z zapamiętaniem imion koleżanek i kolegów,

ž     kłopoty z zapamiętaniem własnego adresu,

ž     kłopoty z przypominaniem sobie zdarzeń z przeszłości,

ž     trudności z powtórzeniem treści bajki lub filmu.

W RAZIE DALSZYCH PYTAŃ LUB NIEPOKOJĄCYCH SYTUACJI JĘZYKOWYCH I ROZWOJOWCYCH TWOJEGO DZIECKA PROSZĘ O KONTAKT

mgr AGATA SKOCZYK

LOGOPEDA,

TERAPEUTA WCZESNEJ INTERWENCJI LOGOPEDYCZNEJ I TERAPEUTYCZNEJ,

DIAGNOSTA WG MONACHIJSKIEJ FUNKCJONALNEJ DIAGNOZY ROZWOJOWEJ